راز ماندگاری معروف‌ترین شعر کودکانه ایران و درس‌های تبلیغاتی از آن

 

راز ماندگاری معروف‌ترین شعر کودکانه ایران

 و درس‌های تبلیغاتی از آن

 

قبل از مطالعه مقاله یک درخواست دارم: لطفاً یک شعر یا ترانه کودکانه به ذهنتان بیاورید.

معروف ترین ترانه کودکانه یران

 

به نظرم معروف‌ترین ترانه کودکانه ایران شعر "یه توپ‌دارم قلقلیه" است. این ترانه تنها شعری است که بزرگ و کوچک همگی کامل آن را بلد هستیم. امروز می‌خواهم راجع به رازهای ماندگاری این شعر کودکانه صحبت بکنم، بهتر است امروز به‌صورت جدی از خودتان بپرسید، چرا این ترانه کودکانه در ذهن افراد ماندگار شده و نسل به نسل در حال انتقال است؟ شعر را یک‌بار دیگر بخوانیم

یه توپ‌دارم قلقلیه                  سرخ و سفید و آبیه

می‌زنم زمین، هوا می‌ره           نمی‌دونی تا کجا می‌ره

من این توپو نداشتم                 مشقامو خوب نوشتم

بابام بهم عیدی داد                  یه توپ قلقلی داد

در ظاهر این چهار بیت حتی ارزش ادبی و معنایی هم ندارد و پر از تناقض است! مطمئناً جزء شعرهای فاخرانه کودکانه هم محسوب نمی‌شود. آموزش مثبت زیادی هم در خود ندارد، فقط می‌گوید برای مشقی که وظیفه هر دانش‌آموز است و پایه رشد تحصیلی باید از پدر خانواده هدیه‌ای دریافت کرد. شاعرش هم معروف نیست. در کل دلیل مشخصی برای شهرت و ماندگاری این شعر وجود ندارد. ما حتی خودمان هم نمی‌دانیم چرا این شعر را حفظ هستیم؟ تلویزیون، رادیو، روزنامه‌ها و شبکه‌های اجتماعی هیچ‌کدام کمپینی برای معرفی این شعر و ماندگار سازی آن راه نینداخته‌اند اما این شعر چرا بسیار موفق‌تر از شعرهای تجاری و تبلیغاتی است که برای آن‌ها هزینه‌های زیادی می‌شود؟

 بسیاری از کارشناسان تبلیغات که فکر می‌کنند راه‌های معروف شدن و ماندگار سازی یک برند را می‌دانند در مواجه با چنین شعرهایی به‌اصطلاح آچمز می‌شوند، از این نوع مطالب و شعرها تقریباً در هر زبانی وجود دارد. مطالبی با مفهوم بسیار ساده و حتی سبک که نسل به نسل در خانواده‌ها و فرهنگ‌ها انتقال می‌یابد و شعر یه توپ‌دارم قلقلیه نماد بارزی از آن در زبان فارسی است. بسیاری از شعرهای محلی یا فولکلور هم این خاصیت را حداقل در محدوده مکانی خوددارند.

در این مقاله سوای ظاهر این شعر می‌خواهم رازهایی درباره آن شعر بگویم که شاید برایی شما موردتوجه باشد و اگر برای کار تبلیغات خود و یا ماندگار سازی برند خود خواستید از آن استفاده بکنید فرمول مؤثری را در دست داشته باشید.

نکات آشکاری که در این شعر برای ماندگار کردن آن وجود دارد این‌ها هستند:

1- نثر ساده و داستانی بودن شعر:

این شعر با متنی بسیار ساده در حال تعریف یک داستان مثبت و قابل‌هضم برای کودکان است، کودک به‌راحتی می‌تواند خود را در جای فرد اصلی داستان قرار بدهد و از دستاوردی که براثر تلاش به دست می‌آورد لذت ببرد. شروع داستان در این شعر بسیار حرفه‌ای و جالب است در این شعر داستان از آخر شروع می‌شود و مزیت‌ها در ابتدای کار به ساده‌ترین شکل و هیجان‌انگیز گفته می‌شود و در آخر شعر هم بحث یک پاداش بر اساس تلاشی آشنا یعنی نوشتن مشق مطرح می‌شود.

2- کوتاه و آهنگین بودن شعر:

این شعر وزن و آهنگ آرام و خوبی دارد، فرد را دچار احساسات شدید نمی‌کند و در ضمن حجم زیادی ندارد کلاً برای هر کودک یا بزرگ‌سالی خواندنش بیشتر از 20الی 30 ثانیه نمی‌کشد، پس به‌آسانی قابلیت حفظ کردن دارد. و از تکرار آن فرد خسته نمی‌شود.

3- شعر خبری تکمیلی است:

(ببخشید،این جمله خبری تکمیلی از آن جملات من‌درآوردی است) منظورم این است که وقتی پدر یا مادری و یا معلمی این شعر را می‌خواند برای کودک فرصت پاسخ‌گویی ایجاد می‌شود در هر مصرع یک خبر وجود دارد که فعل جمله را کودک می‌تواند کامل کند و همکاری افراد باهم و ایجاد احساس دوستی در آن‌ها بکند.

4- شعر رفع نیاز می‌کند:

این شعر چون به‌آسانی قابل حفظ کردن است و هم‌زمان با خواندن آن می‌شود مبالغه‌آمیز رفتار کرد، برای پدر مادرهایی که نیاز به سرگرم نمودن کودکان دارند یک مورد بسیار عالی است. بسیاری از پدر مادرها برای گذران زمان و آرام کردن کودک و بازی با کودکان دنبال یک گزینه مناسب می‌گردند که این شعر آن قابلیت را دارد.

 

سوای این چهار نکته واضح چند نکته خاص به نظرم وجود دارد که در ماندگاری شعر کاملاً تأثیرگذار شده است.

1- اثرگذاری عمیق احساسی:

ازآنجاکه اصلی‌ترین خوانندگان این شعر مادران و کودکان خردسال هستند، این شعر با ترکیب کلمات ساده اثرگذاری عمیق احساسی در افراد خواننده و شنونده آن ایجاد می‌کند. بحث تشویق و شادی بعد از خواندن شعر که در خردسالان وجود دارد باعث می‌شود هم والدین و هم کودک علاقه‌مند به خواندن آن باشند. این شعر بهانه برای محکم‌تر شدن رابطه عاطفی کودک با والدینش ایجاد می‌کند.

معروفترین شعر کودکانه ایران

 

2- مطابقت با قانون گسترش:

راجع به قانون گسترش در بحث ایده یابی صحبت کردم. فقط در اینجا باید بگویم: این شعر قوانین موجود در قانون گسترش برای پخش در سطح وسیع را در درون خود دارد، ساده است، خواهان دارد، سود دارد، سرگرمی دارد و... وقتی مطلبی، ایده‌ای و یا حتی شعری بتواند اصول قانون گسترش را رعایت کند مهم نیست مفهوم آن عمیق یا حتی درست باشد به‌صورت عمده و سریع و ماندگار پخش خواهد شد.

3- استفاده از علاقه‌مندی‌ها:

توپ یکی از وسایلی است که همه کودکان با آن بازی کرده‌اند و جذابیت خاص خود را دارد و نیازی نیست برای آن جذابیت ایجاد کرد و یا برای تبلیغ آن‌وقت صرف کرد و آن را شناساند فقط کافی است از وجود آن برای سود بردن استفاده کرد که در این شعر به‌درستی از آن استفاده‌شده است.

4- فرا منطقی بودن:

این شعر به‌صورت جذابی غیرمنتظره است توپی که کاملاً قابل‌فهم است و جزئیات مشخصی دارد تا جایی می‌تواند بالا برود که فراتر از تصور ماست در این شعر با توجه به خصوصیت سیری‌ناپذیری ما مفهومی مطرح می‌شود که خوشایند نفس ماست و برای ما زیبا جلوه می‌کند

5- جزئیات قابل‌لمس:

در این شعر به رنگ‌های توپ که رنگ‌های گرم و جذاب برای کودک و حتی بزرگ‌سال هستند اشاره می‌شود و در ضمن دلیل گرفتن توپ و کسی که آن را می‌دهد را به‌سادگی و کاملاً ملموس بیان می‌شود . و شعر برای شنونده بزرگ‌سال و کودک کاملاً توجیه‌پذیر به نظر می‌رسد.

مطمئناً دلایل دیگری برای ماندگاری این شعر می‌شود مطرح کرد اگر شما نظری دارید می‌توانید در آخر این مقاله بنویسید.

هدف اصلی من از مطرح کردن این موضوع نه بزرگنمایی بیش‌ازحد موضوع بود و نه بیان یک مطلب طنز، هدف من درخواست تفکر و اندیشیدن در مورد موضوعات ساده و ماندگار بود. دام تخصص گرایی و علاقه به مطالب عجیب‌وغریب در موفقیت باعث شده که بسیاری از افراد تحصیل‌کرده و باهوش در کسب‌وکارشان شکست بخورند آن‌ها به‌جای اینکه دنیا را جایی با قوانین قابل‌فهم ببینند، بیشتر بر روی پیچیدگی‌ها متمرکز می‌شوند و هرچقدر که تحصیل‌کرده‌تر می‌شوند در کسب‌وکار وزندگی خود دچار مشکلات بیشتر می‌شوند! آگاهی‌های آن‌ها باعث ضعف در تصمیم‌گیری و ناراحتی آن‌ها می‌شود در مقاله "ارتباط شاد بودن و دانایی" بخشی از آن را بررسی کردم و در این مقاله نیز بخش دیگری از موضوع را مطرح کردم. تقاضای بسیار مهمی از شما دارم اگر دنبال معرفی خودتان درجایی هستید و یا در پی تبلیغات برای کسب‌وکارتان هستید از فرمول ساده این شعر غافل نشوید و یادتان باشد همه ما دوست داریم ساده و داستانی و احساسی موضوعات را درک کنیم، پس لطفاً در تبلیغ و معرفی خودتان به جای پیچیده فکر کردن، آگاهانه‌تر رفتار کنید.

موفق باشید- هادی آقاجانلو

 

تفاوت نابغه و باهوش

لطفا این مطلب را نیز مشاهده نمایید:

 

  123        0        رایگان       



بازدید : 1754
بازدید : 1731
بازدید : 1673
بازدید : 1269
لطفا برای پیوستن به جمع خردمندان در خبرنامه ثبت نام کنید